برند بوک راهنمای ظاهر و شیوه نوشتن متن‌های یک برند است. نسخه‌های لوگو، پالت رنگی، فونت‌ها و لحن نوشتار در این سند همراه با قواعد استفاده از آن‌ها ثبت می‌شوند. اعضای تیم و همکاران بیرونی به همین راهنما مراجعه می‌کنند تا برای طراحی سایت، اقلام چاپی و تولید محتوا از تصمیم‌های مشترکی پیروی کنند.
برند بوک چیست؟
برند بوک به طراح و نویسنده می‌گوید در کار با عناصر برند چه انتخاب‌هایی دارند و چه چیزهایی را نباید تغییر دهند. به این سند کتابچه برند یا راهنمای برند هم می‌گویند و گاهی آن را برندبوک می‌نویسند.
طراح سایت برای انتخاب رنگ دکمه‌ها به کد رنگ نیاز دارد و طراح قالب شبکه اجتماعی هم باید بداند از کدام رنگ‌ها استفاده کند. برند بوک مرجع مشترک این تصمیم‌هاست: هر دو نفر به پالت رنگی ثبت‌شده در آن مراجعه می‌کنند. برای آشنایی با نقش این انتخاب‌ها، مطلب اهمیت هویت بصری را بخوانید.
برند بوک شامل چه بخش‌هایی است؟
بخش‌های برند بوک بر اساس طرح‌ها و متن‌هایی انتخاب می‌شوند که کسب‌وکار تهیه می‌کند. جدول زیر بخش‌های رایج این راهنما را نشان می‌دهد.
| بخش | چه چیزی در آن می‌آید؟ | چه کسی از آن استفاده می‌کند؟ |
|---|---|---|
| معرفی برند | داستان برند، ماموریت، ارزش‌ها و مخاطبان | مدیر، نویسنده و اعضای تیم بازاریابی |
| لوگو | نسخه‌های لوگو، فاصله ایمن، حداقل اندازه و نمونه‌های استفاده نادرست | طراح سایت، طراح گرافیک و تیم بازاریابی |
| رنگ | رنگ‌های اصلی و مکمل و کدهای آن‌ها برای نمایش و چاپ | طراح گرافیک، طراح سایت و چاپخانه |
| فونت | فونت‌های فارسی و لاتین، اندازه عنوان و متن و زیرنویس | طراح گرافیک و طراح سایت |
| عناصر تصویری | پترن، شیوه انتخاب عکس و قواعد طراحی آیکون | طراح گرافیک، عکاس و تولیدکننده محتوا |
| لحن نوشتار | شیوه خطاب به مخاطب و قواعد نوشتن متن‌های برند | نویسنده و تیم محتوا |
| نمونه کاربرد | کاربرد عناصر در ست اداری، تابلو، قالب شبکه اجتماعی یا بسته‌بندی | طراح و مسئول سفارش یا چاپ این اقلام |
در بخش لوگو، فاصله ایمن فضای خالی دور لوگو است که متن یا تصویر دیگری نباید وارد آن شود. حداقل اندازه هم مشخص می‌کند لوگو را تا چه اندازه می‌توان کوچک کرد. کنار این قواعد، نمونه‌های استفاده نادرست نشان می‌دهند چه تغییراتی مجاز نیست؛ مثلاً کشیدن لوگو در عرض یا گذاشتن آن روی پس‌زمینه‌ای که حروف و نشانه در آن دیده نمی‌شوند.
در بخش رنگ، کدهای HEX و RGB برای نمایش روی صفحه و CMYK برای چاپ ثبت می‌شوند؛ اگر در پروژه از Pantone استفاده می‌شود، مشخصات آن هم در سند می‌آید. بهتر است نقش هر رنگ هم مشخص باشد، مثلاً کدام رنگ برای عنوان‌ها و کدام برای پس‌زمینه است. درباره انتخاب پالت رنگ سازمانی هم می‌توانید بیشتر بخوانید.
در بخش فونت، کنار نام هر قلم نمونه‌ای از کاربرد آن در عنوان، متن و زیرنویس می‌آید تا طراح بداند کجا از آن استفاده کند. برای عکس و آیکون هم بهتر است قواعد انتخاب با نمونه همراه باشند؛ مثلاً اگر قرار است آیکون‌ها با خط طراحی شوند، ضخامت خط در نمونه‌ها مشخص باشد.
نمونه فهرست مطالب برند بوک
یک نمونه برند بوک ساده می‌تواند فهرست زیر را داشته باشد. بسته به کار کسب‌وکار، می‌توانید بخش‌هایی را حذف کنید یا نمونه‌های کاربردی مربوط به رسانه‌های خودتان را به آن اضافه کنید.
- معرفی برند: ماموریت، ارزش‌ها و مخاطبان
- لوگو: نسخه‌ها، فاصله ایمن، حداقل اندازه و نمونه‌های استفاده نادرست
- پالت رنگی: رنگ‌های اصلی و مکمل و کدهای نمایش و چاپ
- فونت‌ها: قلم‌های فارسی و لاتین و کاربرد آن‌ها در عنوان و متن
- عناصر تصویری: پترن، عکس و آیکون
- لحن نوشتار: شیوه خطاب و قواعد نوشتن متن
- نمونه کاربرد: ست اداری، شبکه اجتماعی، تابلو و بسته‌بندی
زیر هر عنوان، تصمیم مربوط به همان بخش را با نمونه ثبت کنید. مثلاً در بخش لوگو، نسخه مناسب پس‌زمینه تیره را نشان دهید و در بخش فونت، نمونه عنوان و متن را کنار نام قلم بگذارید. کسی که راهنما را می‌خواند باید بتواند از روی این توضیح‌ها و نمونه‌ها، نسخه مناسب لوگو یا فونت متن را انتخاب کند.
برند بوک، مینی برند بوک و راهنمای استفاده از لوگو چه فرقی دارند؟
راهنمای استفاده از لوگو به خود لوگو می‌پردازد، مینی برند بوک سندی کوتاه‌تر با بخش‌های محدود است و برند بوک می‌تواند معرفی برند، قواعد تصویری و نوشتار را پوشش دهد. این نام‌ها در بازار همیشه به یک معنا به کار نمی‌روند، پس هنگام سفارش بهتر است فهرست محتوای سند را ببینید.
| سند | دامنه محتوا | کاربرد |
|---|---|---|
| راهنمای استفاده از لوگو | نسخه‌ها و قواعد استفاده از لوگو | انتخاب نسخه لوگو و رعایت اندازه و فاصله آن در هر کاربرد |
| مینی برند بوک | راهنمای کوتاه شامل پالت رنگ، پترن سازمانی، مفهوم ساخت لوگو و نسبت‌ها و کاربردهای صحیح | هماهنگ نگه داشتن لوگو و رنگ‌ها در اقلام اولیه کسب‌وکار، مانند کارت ویزیت، پست‌های شبکه اجتماعی و تابلو |
| برند بوک | معرفی برند، قواعد تصویری، نوشتار و نمونه کاربرد، بر اساس نیاز پروژه | مراجعه طراح، نویسنده و دیگر همکاران به قواعد مربوط به کارشان |
اصطلاح راهنمای سبک (استایل گاید) هم گاهی برای قواعد نوشتار و گاهی برای مجموعه قواعد بصری به کار می‌رود. برای مقایسه دو پیشنهاد، از روی فهرست بخش‌ها ببینید هر سند چه چیزی را توضیح می‌دهد؛ مثلاً آیا فقط نسخه‌ها و اندازه لوگو را مشخص می‌کند یا فونت، رنگ و لحن نوشتار را هم در بر می‌گیرد.
چه زمانی به برند بوک نیاز دارید؟
اگر چند نفر برای کسب‌وکار شما طرح یا متن تهیه می‌کنند و باید از قواعد مشترکی پیروی کنند، برند بوک به کارتان می‌آید. با ثبت این قواعد، همکاران برای تصمیم‌های مربوط به کارشان مرجع مشترکی دارند.
اگر هنوز اقلام و رسانه‌های محدودی دارید، یک راهنمای کوتاه با لوگو، رنگ‌ها، فونت‌ها و قواعد استفاده می‌تواند کافی باشد. مثلاً کسب‌وکاری که فعلاً به کارت ویزیت و چند قالب شبکه اجتماعی نیاز دارد، می‌تواند تصمیم‌های مربوط به همین اقلام را ثبت کند و بعداً سند را گسترش دهد.
اگر در کنار سایت و شبکه‌های اجتماعی، بسته‌بندی، تابلو و متن‌های متنوع هم تهیه می‌کنید، راهنما باید قواعد این کاربردها را هم پوشش دهد. حجم سند را بر اساس کاربردها تعیین کنید؛ مثلاً برای بسته‌بندی محصول، جای لوگو و نحوه استفاده از رنگ‌ها را در نمونه بسته‌بندی نشان دهید.
مراحل تدوین برند بوک
برای طراحی برند بوک، ابتدا استفاده‌کنندگان و نیازهایشان را مشخص کنید، سپس تصمیم‌های برند را با قواعد و نمونه‌ها ثبت کنید و راهنما را در یک کار واقعی بررسی کنید. مراحل زیر یک روش پیشنهادی برای این کار است.
- کاربردها و مخاطبان سند: فهرست کنید چه کسانی قرار است از راهنما استفاده کنند و کارشان بیشتر برای سایت، چاپ، شبکه اجتماعی یا اقلام دیگر است.
- فایل‌ها و تصمیم‌های موجود: نسخه‌های تاییدشده لوگو، رنگ‌ها، فونت‌ها و نمونه‌های موجود را کنار هم بگذارید. اگر از یک فایل چند نسخه دارید، مشخص کنید کدام نسخه مبناست.
- بخش‌های مورد نیاز: برای هر کاربردی که در مرحله اول مشخص کردید، بخش مربوط را در فهرست سند بگذارید؛ مثلاً برای تیم محتوا، قواعد نوشتار و برای طراح سایت، نسخه‌های لوگو، رنگ و فونت را در نظر بگیرید.
- ثبت قواعد با مثال: اندازه، فاصله، کد رنگ و کاربرد فونت را در کنار نمونه نشان دهید. در بخش لوگو، نمونه استفاده نادرست هم مشخص می‌کند چه تغییراتی مجاز نیست.
- بررسی در یک کار واقعی: مثلاً از کسی که قالب شبکه اجتماعی یا صفحه سایت را آماده می‌کند بخواهید با مراجعه به راهنما کار کند. هر جا برای تصمیم‌گیری به توضیح بیشتری نیاز داشت، همان بخش راهنما را کامل کنید.
- دسترسی و به‌روزرسانی: سند را در اختیار همکاران بگذارید. هر بار که تصمیمی تغییر می‌کند، راهنما را به‌روز کنید و نسخه جدید را به کسانی بدهید که از آن استفاده می‌کنند.
در تدوین این سند، صاحب کسب‌وکار نیازها را توضیح می‌دهد و درباره تصمیم‌های برند نظر می‌دهد؛ طراح هم قواعد تصویری را تنظیم می‌کند. اگر راهنما بخش نوشتاری دارد، مسئول متن‌های برند درباره شیوه خطاب به مخاطب و نمونه متن‌ها با این افراد همکاری می‌کند.
برند بوک در دریزه
در پلن برند طراحی لوگو دریزه با قیمت ۱۸ میلیون تومان و تحویل در ۱۲ روز کاری، مینی برند بوک تحویل می‌گیرید. مینی برند بوک شامل پالت رنگ، پترن سازمانی، مفهوم ساخت لوگو و نسبت‌ها و کاربردهای صحیح است. پلن‌های طراحی هویت بصری از ۲۵ میلیون تومان شروع می‌شوند و پالت رنگی، فونت سازمانی و پترن سازمانی را در بر می‌گیرند؛ از پلن بیزنس، طراحی ست اداری هم به آن‌ها اضافه می‌شود.
سوالات متداول
برند بوک چند صفحه است؟
بستگی دارد به تعداد بخش‌ها و نمونه‌هایی که باید در برند بوک ثبت شوند. برای برآورد حجم، فهرست بخش‌ها را همراه با نمونه‌های لازم مشخص کنید؛ مثلاً تعداد نسخه‌های لوگو و نمونه‌های کاربرد آن در سایت، تابلو یا بسته‌بندی.
آیا کسب‌وکار کوچک هم به برند بوک نیاز دارد؟
بله، یک برند بوک کوتاه با لوگو، رنگ‌ها، فونت‌ها و قواعد استفاده معمولاً برای شروع کسب‌وکار کوچک کافی است. اگر افراد بیشتری برای کسب‌وکار طرح و متن تهیه کنند، می‌توانید راهنما را متناسب با کار آن‌ها گسترش دهید.
برند بوک را چه کسی تدوین می‌کند؟
صاحب کسب‌وکار، طراح و مسئول متن‌های برند، بسته به بخش‌های سند، در تدوین برند بوک همکاری می‌کنند. صاحب کسب‌وکار نیازها را مشخص می‌کند، طراح قواعد تصویری را می‌نویسد و مسئول متن‌ها، لحن و نمونه‌های نوشتاری را تنظیم می‌کند.
فرمت تحویل برند بوک چیست؟
برند بوک می‌تواند به صورت فایل PDF تحویل شود تا خواندن، چاپ و فرستادن آن ساده باشد. اگر بعداً می‌خواهید آن را ویرایش کنید، فایل قابل ویرایش را هم پیش از سفارش در فهرست تحویلی بخواهید.
برند بوک چه فرقی با هویت بصری دارد؟
هویت بصری مجموعه عناصر تصویری برند، مثل لوگو، رنگ و فونت است؛ برند بوک قواعد استفاده از این عناصر را ثبت می‌کند. برند بوک می‌تواند معرفی برند و لحن نوشتار را هم در بر بگیرد، بنابراین محتوای آن به قواعد تصویری محدود نمی‌شود.
