لوگوتایپ یعنی لوگویی که نام برند را با حروف نشان میدهد؛ خود نوشته، نشان برند است. اگر میخواهید نام کسبوکارتان خوانده شود، این نوع لوگو را در نظر بگیرید. مناسب بودن آن به طول نام، شکل حروف و فضایی بستگی دارد که لوگو در آن دیده میشود؛ بهویژه روی آیکون و اقلام کوچک.
لوگوتایپ چیست و چه تفاوتی با لوگوی تصویری و ترکیبی دارد؟
لوگوتایپ یا لوگو تایپ، نوع نوشتاری لوگو است؛ نشانه تصویری از تصویر استفاده میکند و لوگوی ترکیبی نوشته و تصویر را کنار هم دارد. راهنمای انواع لوگو در Adobe هم این تفاوت را بر اساس اجزای طرح توضیح میدهد. پس لوگوتایپ یکی از انواع لوگو است و مقایسه آن با لوگو، مقایسه یک نوع با نام کلی این دسته است.
| نوع لوگو | چه چیزی نشان میدهد؟ | چه زمانی انتخاب شود؟ | محدودیت |
|---|---|---|---|
| لوگوتایپ | نام برند با حروف | وقتی خواندن نام اولویت دارد و نوشته در فضای کاربرد جا میگیرد. | نام طولانی ممکن است در فضای کوچک خوانا نماند. |
| نشانه تصویری | تصویر یا نمادی بدون نام | وقتی به تصویری مستقل از نوشته نیاز دارید. | نام کسبوکار را به مخاطبی که آن را نمیشناسد نمیگوید. |
| لوگوی ترکیبی | نام و نشانه تصویری در کنار هم | وقتی نوشته و تصویر را با هم میخواهید. | هر دو جزء باید در فضای در دسترس قابل تشخیص باشند. |
در مطلب انواع لوگو دستههای دیگر را هم میبینید. انتخاب اولیه را بر اساس جایی انجام دهید که قرار است لوگو دیده شود؛ مثلاً تابلو، بستهبندی یا آیکون برنامه، هر کدام فضای متفاوتی برای نام و تصویر دارند.

لوگوتایپ برای چه برندهایی مناسب است و چه زمانی کافی نیست؟
نام کوتاه یا متمایزی که میخواهید مخاطب آن را بخواند، گزینه مناسبی برای بررسی لوگوتایپ است. نام بلند هم میتواند لوگوتایپ داشته باشد، اما باید دید در کوچکترین محل استفاده چقدر از آن خوانده میشود.
فرض کنید نام کسبوکارتان روی بستهبندی جا میگیرد، ولی برای آیکون برنامه هم به لوگو نیاز دارید. اگر همان نوشته در آیکون ناخوانا شود، نشانه مستقل در کنار نام را در نظر بگیرید. در این حالت، از طراح بخواهید نسخه ترکیبی و شکل استفاده جداگانه از نشانه را نشان دهد؛ صرف وجود یک تصویر کنار نوشته کافی نیست.
پیش از انتخاب، پاسخ این سوالها را مشخص کنید:
- نام برند دقیقاً چگونه نوشته میشود و آیا لازم است همه واژههای آن در لوگو بیایند؟
- بیشترین استفاده لوگو روی چه چیزی است و محدودترین فضای آن کجاست؟
- آیا در آیکون یا نمایه به نشانهای مستقل از نام نیاز دارید؟
درباره نامی که هنوز شیوه نوشتن آن را قطعی نکردهاید، ابتدا همین تصمیم را بگیرید. تغییر املای نام یا حذف بخشی از آن بعد از طراحی، مسئله دیگری غیر از اصلاح فاصله حروف است. نام نهایی و محلهای استفاده را کنار هم در اختیار طراح بگذارید تا پیشنهاد او به همان نوشته و کاربردها مربوط باشد.
هویت بصری به لوگوتایپ محدود نمیشود؛ رنگها و فونت متنهای برند هم بخشی از آن هستند. هنگام انتخاب طرح، نمونه قرار گرفتن لوگوتایپ کنار متن و رنگهای کسبوکارتان را ببینید تا بتوانید درباره استفاده از آن در سایت یا اقلام چاپی تصمیم بگیرید.
در طراحی لوگوتایپ فارسی چه نکتههایی مهم است؟
در لوگوتایپ فارسی باید اتصال حروف و جای نقطهها روشن بماند تا مخاطب نام را درست بخواند. پیشنویس راهنمای چیدمان فارسی و عربی W3C توضیح میدهد که شکل حروف به جایگاهشان در واژه و حروف مجاور وابسته است؛ برخی از دو طرف و برخی فقط از یک طرف میپیوندند.
حرف فارسی را در کنار همسایههایش ببینید. شکلی که برای یک حرف بهتنهایی طراحی شده، باید در آغاز، میانه یا پایان نام هم قابل خواندن باشد. اتصال حروف را برای فاصلهگذاری نشکنید؛ فاصله دادن یکسان میان همه حروف، روش مناسبی برای تنظیم نوشته پیوسته فارسی نیست.
نقطهها را همراه با خود حرف بررسی کنید. مثلاً در طرحی با حروف نقطهدار، از خواننده بپرسید کدام نقطه را متعلق به کدام حرف میبیند. اگر نقطه به اتصال یا حرف مجاور بچسبد، جابهجایی آن ممکن است به خواندن نام کمک کند؛ این تصمیم را با دیدن کل واژه بگیرید.
خط کرسی، خط مرجعی برای جای قرار گرفتن حروف است. این خط در بعضی شیوههای نوشتن میتواند شیب داشته باشد. هنگام بررسی طرح، ببینید بالا و پایین رفتن حروف، ترتیب خواندن نام را روشن نگه داشته است یا خواننده برای پیدا کردن ادامه واژه مکث میکند.
برای کنار هم گذاشتن نام فارسی و انگلیسی، ابتدا مشخص کنید کدام نوشته باید بیشتر دیده شود. سپس اندازه، ضخامت و فاصله دو نوشته را کنار هم بسنجید. بهتر است خوانایی هر نام را جداگانه هم بررسی کنید تا قرار گرفتن دو نوشته کنار هم، ابهام یکی از آنها را پنهان نکند.
اصول طراحی لوگوتایپ چیست؟
لوگوتایپ باید نام را خوانا نشان دهد و شکل حروف و فاصلههای آن با هم هماهنگ باشند. برای بررسی طرح، از خواندن نام شروع کنید و بعد به تغییرات حروف، فضای خالی و نسخه تکرنگ برسید.
خوانایی و تغییر شکل حروف
نام را بدون توضیح به کسی نشان دهید که آن را از پیش نمیداند و بپرسید چه میخواند. اگر حرفی را اشتباه خواند، محل ابهام را مشخص کنید و با طراح در میان بگذارید. توضیح طراح درباره ایده طرح را پس از این مرحله بشنوید تا بدانید نوشته بدون آن توضیح چطور خوانده میشود.
در بررسی حروف اختصاصی، بپرسید چه چیزی برای همین نام طراحی یا تغییر داده شده است؛ مثلاً شکل پایان یک حرف یا نسبت آن با حرف مجاور. تغییر حروف باید خواندن نام را حفظ کند. اگر برای تشخیص یک حرف به توضیح نیاز دارید، از طراح بخواهید شکل روشنتری از همان بخش ارائه کند.
فاصلهگذاری
کرنینگ یعنی کم یا زیاد کردن فاصله میان جفتهای مشخصی از حروف؛ این تعریف در راهنمای فاصلهگذاری Adobe آمده است. در بررسی نوشته فارسی، حفظ اتصالها را مبنا بگذارید و فضای میان بخشهای جدا و واژهها را هم ببینید. یکسان بودن عدد فاصلهها را معیار کافی برای هماهنگی ظاهری نوشته ندانید.
نسخه تکرنگ
نسخه تکرنگ، لوگوتایپ را با یک رنگ نشان میدهد و برای مهر یا چاپ تکرنگ به کار میآید. در این نسخه ببینید بخشهایی که با رنگهای مختلف جدا شده بودند، هنوز از هم تشخیص داده میشوند یا نه. خوانایی را به تفاوت رنگها وابسته نکنید؛ اگر مرز حروف گم میشود، شکل یا فاصله همان بخش باید بازبینی شود.
چطور خوانایی لوگوتایپ را در اندازه کوچک بررسی کنید؟
طرح را در اندازه نهایی محل استفاده ببینید و مشخص کنید نام، نقطهها و فضای میان حروف قابل تشخیصاند یا نه. فاویکون، آیکونی است که سایت را در رابط مرورگر نشان میدهد؛ تعریف این کاربرد در استاندارد HTML آمده است. روش پیشنهادی زیر را برای فاویکون و مهر انجام دهید.
- لوگوتایپ را در جای فاویکون سایت قرار دهید و نتیجه را در مرورگر ببینید. برای قضاوت، تصویر بزرگشده فایل طراحی را ملاک نگیرید.
- نسخه تکرنگ را به اندازه سطح مهر مورد نظرتان روی کاغذ چاپ کنید. نقطهها، خطوط باریک و فضاهای بسته میان حروف را از نظر قابل تشخیص بودن بررسی کنید.
- محلهای ناخوانا را روی نمونه مشخص کنید و از طراح بخواهید همان بخشها را اصلاح کند. اگر نام کامل در فاویکون خوانده نمیشود، درباره نسخه مخصوص این کاربرد یا نشانه مستقل تصمیم بگیرید.
- طرح اصلاحشده را دوباره در همان اندازه ببینید و اندازه و کاربرد نسخه تاییدشده را ثبت کنید.
چاپ روی کاغذ، نتیجه مهر را ثابت نمیکند. پیش از ساخت مهر، نمونه را با سازنده آن هم بررسی کنید. این روش برای انتخاب اندازه مناسب همان طرح است؛ عدد ثابتی را بهعنوان حداقل اندازه همه لوگوتایپها تعیین نمیکند.

لوگوتایپ با فونت آماده ساخته شود یا حروف اختصاصی؟
فونت آماده میتواند پایه نوشته باشد؛ طراحی اختصاصی زمانی مطرح میشود که برای نام، شکل حروف مشخصی میخواهید. انتخاب را با مقایسه خود نام و تغییرات لازم انجام دهید.
| معیار | استفاده از فونت آماده | طراحی یا اصلاح حروف برای نام |
|---|---|---|
| شکل پایه | حروف فونت انتخابی | شکلهایی که برای همان نام طراحی یا اصلاح میشوند. |
| موضوع بررسی | خوانایی نام با فونت انتخابی و تنظیم فاصلهها | خوانایی نام پس از تغییر حروف و هماهنگی آنها با هم |
| تمایز ظاهری | ببینید نوشته چه تفاوتی با تایپ معمولی نام دارد. | بپرسید کدام ویژگی حروف برای همین نام طراحی شده است. |
در راهنمای حقوق استفاده از فونت Adobe آمده است که قرارداد فونت ممکن است بعضی کاربردهای تجاری را محدود کند. مجوز همان فونت را بخوانید و پیش از استفاده برای لوگوتایپ، کاربرد مورد نظر و تغییر حروف را با شرایط آن تطبیق دهید. اگر متن مجوز پاسخ روشنی نمیدهد، از عرضهکننده یا طراح فونت بپرسید.
پلنهای طراحی لوگو در دریزه
لوگوتایپ هم با همین پلنها طراحی میشود و قیمت و زمان تحویلش با طراحی لوگو یکی است. در صفحه طراحی لوگو دریزه، قیمت پلن استارت ۱۲ میلیون تومان با ۵ روز کاری و ۲ مفهوم اولیه است؛ بیزنس ۱۵ میلیون تومان با ۷ روز کاری و ۳ مفهوم اولیه؛ برند ۱۸ میلیون تومان با ۱۲ روز کاری و ۴ مفهوم اولیه. این قیمتها مربوط به ۱۴ آبان ۱۴۰۵ هستند. مفهوم اولیه، طرح اولیهای است که برای انتخاب ارائه میکنیم. زمان تحویل از پرداخت پیشپرداخت و تکمیل فرم سفارش شمرده میشود. برای شروع، پلن را انتخاب میکنید و فرم را پر میکنید؛ ما تماس میگیریم تا جزئیات و برنامه کار را با شما بررسی کنیم.
سوالات متداول
آیا لوگوتایپ همان لوگو است؟
لوگوتایپ، لوگویی متکی بر نوشته نام برند است. اگر طرح علاوه بر نام، نشانه تصویری هم داشته باشد، کل آن را لوگوی ترکیبی مینامیم؛ بخش نوشتاری میتواند لوگوتایپ باشد.
لوگوتایپ چند رنگ داشته باشد؟
تعداد رنگ را بر اساس کاربرد لوگوتایپ انتخاب کنید. نام باید در کاربردی که انتخاب کردهاید قابل خواندن باشد؛ برای مهر هم نسخهای بخواهید که با یک رنگ، حروف و نقطهها را روشن نشان دهد.
لوگوتایپ فارسی انتخاب کنیم یا انگلیسی؟
اگر مخاطبان اصلی شما نام را به فارسی میشناسند و میخوانند، نسخه فارسی را مبنای بررسی بگذارید. برای نامی که در بازار هدف به انگلیسی استفاده میشود، خوانایی همان نوشتار را بسنجید. زبان را با توجه به مخاطب و محل استفاده انتخاب کنید.
آیا نام طولانی را میتوان به لوگوتایپ تبدیل کرد؟
بله، اما پیش از تایید، نمونه آن را در کوچکترین محل استفاده ببینید. ممکن است برای کاربردی مثل آیکون، به چیدمان دیگری یا نشانهای جدا از نام کامل نیاز داشته باشید.
آیا استفاده از فونت آماده برای لوگوتایپ مجاز است؟
مجوز فونت مشخص میکند استفاده مورد نظر شما مجاز است یا نه. اجازه استفاده تجاری و تغییر شکل حروف را از شرایط همان فونت بررسی کنید؛ رایگان بودن فایل را بهتنهایی ملاک اجازه استفاده قرار ندهید.